image

JM Ondernemer van het Jaar Merijn Klarenbeek is een levensverbeteraar

Mensenlevens verbeteren. Een ambitie van velen, maar er zijn er slechts een paar die het voor elkaar krijgen. En dan niet met een Hippe-Dienst-as-a-Service, maar écht substantieel levens verbeteren. Denk aan militairen veilig laten navigeren in oorlogsgebied en mensen met een evenwichtsstoornis overeind helpen. Merijn Klarenbeek (35) lukt het met zijn bedrijf Elitac Wearables en werd daarmee JM Ondernemer van het Jaar. En dat terwijl Elitac zelf in 2017 bijna omviel. Wat verklaart het succes?


De JM Ondernemer van het Jaar verkiezing is een terugkerende juryprijs (zie onderaan). De winnaar heeft een bloeiende onderneming en een product of dienst dat onderscheidend is. Een onderbouwde toekomstvisie met groeiplannen telt ook mee. Merijn is bijna vier jaar lid van JM en momenteel voorzitter van JM kring Utrecht, omdat hij ‘met gelijkgestemden wil samenkomen en wil leren van elkaars uitdagingen’. Hij is door kringgenoten opgegeven voor de verkiezing, vanwege zowel zijn persoonlijke als zakelijke groei. Toen het slecht ging met Elitac, stapte hij naar voren als nieuwe directeur. Hij trok als leidinggevende het bedrijf op volle kracht uit het slop, onder andere door een deal met multinational Teijin.

Het is 2012 als Merijn samen met oud-studiegenoot Jasper Dijkman vanuit We-Boost marktonderzoek doet voor IT- promovendi. Een ontwikkeling die destijds speelde was dat mensen meer en meer informatie op zich af kregen, met name via auditieve en visuele prikkels. Zelfs zó veel prikkels, dat je oren en ogen haast ‘vol’ zitten. Met andere woorden: het is dringen om mensen te informeren met beeld en geluid. Tijdens hun onderzoek kwamen ze in aanraking met Marc Grootjen, die betrokken was bij TNO onderzoek met haptische feedback. Dat betekent dat je informatie krijgt via trillingen, zoals de trilfunctie van je telefoon. Marc vroeg Merijn en Jasper om samen een bedrijf te starten dat op basis van deze onderzoeken producten maakt. “Het was een uitgelezen kans om een bedrijf te starten”, zegt Merijn. “We waren net afgestudeerd en gewend aan rondkomen met een klein inkomen. Zo konden we zonder te hoge druk onze producten ontwikkelen.”

Lange aanloop

Dankzij hun onderzoek wisten de compagnons dat er een markt is voor nieuwe manieren om informatie te krijgen. “Daarvoor bedachten we kledingstukken die trillen. In eerste instantie voor defensie, later ook voor de medische sector en de sportwereld.” Maar een goed idee is niet direct gelijk aan een goed product. Bij nieuwe technologieën gaan daar al gauw jaren aan ontwikkeltijd aan vooraf. “In eerste instantie kwamen we rond dankzij het winnen van een innovatieprijs van defensie. We bedachten een vest dat militairen met trillingen helpt te navigeren. Een trilling links betekent links aanhouden, dat idee. Zo kunnen ze 'offroad' de uitgestippelde route volgen, zonder op een kaart of scherm te kijken. Dat is in vijandelijk gebied een grote winst.” Elitac kan in de beginjaren door het prijzengeld en een aantal subsidieprojecten een tijd vooruit. Ook verkopen ze research en development-kits aan onderzoekers die geïnteresseerd zijn in de haptische technieken. Ondertussen werken ze ijverig aan de doorontwikkeling van het trilvest, dat uiteindelijk verandert in een ‘Mission Navigation Belt’. Merijn: “We ontdekten dat onze geïntegreerde elektroden in een riem robuuster zijn. Daarbij komt dat een militair al veel op zijn bovenlichaam draagt.”

Jazzballet

Voor de trillende riem ontdekt Elitac meer interessante toepassingen. Zo blijkt het de ideale manier om mensen met een ernstig verstoord evenwichtsorgaan te laten lopen. In Nederland zijn dat volgens Merijn ongeveer 15 duizend mensen, en wereldwijd 6 miljoen. De riem blijkt ongelooflijk effectief. Merijn: “Onze BalanceBelt trilt heel specifiek als je een bepaalde kant op leunt. Hiermee helpen we bijvoorbeeld een vrouw die door haar evenwichtsstoornis in een rolstoel zit. Als zij naar voren dreigt te vallen, kan zij dat niet zelfstandig voelen. De riem trilt dan aan de voorkant, waardoor haar hersenen heel natuurlijk weten dat ze haar houding moet veranderen. Het werkt zo intuïtief dat die vrouw geen rolstoel meer nodig heeft en weer kan lopen. Ze doet zelfs weer aan jazzballet.”

Het rampjaar

Ondanks de grote potentie van de producten, is het businessmodel van Elitac in die tijd wankel. Dat wordt pijnlijk duidelijk als in 2017 de overheidssubsidies opdrogen. De inkomsten krimpen met bijna 25 procent en verschillende medewerkers kunnen niet meer blijven. Aandeelhouders twijfelen en MT-leden vertrekken. Het bedrijf van de evenwichtsriem is zelf de balans kwijt. Tot die tijd werkte Merijn vooral achter de schermen, maar op dat moment stapt hij naar voren. “De mensen om me heen zeiden dat het niet ging lukken. Maar ik kreeg juist de drive en energie om te bewijzen dat het wél kon. Ik geloofde sterk in onze potentie en wilde het een succes maken. Maar natuurlijk was dat niet makkelijk, zoiets gaat niet vanzelf.”

Investeringen en partners

Als nieuwe voorman wil Merijn af van de afhankelijkheid van subsidies en vindt hij een investeerder. “Naast de ontwikkelingen voor de lange termijn, zijn we ons gaan richten op commercieel succes op de korte termijn met betaalde wearable ontwikkeling voor klanten. Hiervoor werken we nu samen met de Japanse multinational Teijin. Dankzij hen hebben we in één klap een klant, investeerder en commerciële partner met grote afzetmarkt aan boord.”

De nieuwe strategie werpt zijn vruchten af. Sinds het rampjaar verdrievoudigt de omzet naar € 1,4 miljoen en Elitac neemt vijftien nieuwe medewerkers aan. Het bedrijf krijgt een groter kantoor met een ‘Wearables Lab’ van tweehonderd vierkante meter. “Hier staan alle machines en tools om te werken aan de ontwikkeling van onze wearables”, zegt Merijn. “Van idee tot verkoopbaar product en het zelfstandig produceren van een eerste kleine serie.”

Opschalen

Met de oplevering van de eerste volledig functionerende navigation belts behaalt Elitac in 2020 een grote mijlpaal. “Met de feedback van defensie willen we de integratie van elektronica in textiel nog beter maken. Uiteindelijk moet de techniek samensmelten met de kleding. De elektronica is dan niet meer een toevoeging, maar echt één geheel met de textiel. De uitdaging is die techniek betaalbaar, robuust én wasbaar te maken.” Is die uitdaging opgelost? Dan kan de prijs van de wearables enorm dalen, weet Merijn. Van maximaal 4000 euro tot onder de 300 euro. “Daardoor worden onze wearables veel schaalbaarder en betaalbaar voor het grote publiek. We zien bijvoorbeeld nieuwe toepassingen in de sport, waardoor sporters beter kunnen presteren.”

Doelen voor 2021

Voor 2021 heeft Elitac vier verschillende doelen. “Het eerste doel is het internationaal lanceren van de navigation belt, met partner Teijin. En de BalanceBelt moet in 2021 minimaal 500 mensen met een evenwichtsstoornis helpen.” “Het derde doel is het aangaan van een samenwerking voor een andere wearable. Bij voorkeur is dat een wat grotere partij in het medische vak of het sportdomein. En tot slot willen we minimaal één nieuwe integratietechniek kunnen inzetten die robuust en schaalbaar is.” En is de lange termijn nu uit het zicht? “Zeker niet”, zegt Merijn. “Uiteindelijk willen we in 2035 minimaal 1 miljoen mensen hebben geholpen. Hiervoor spreken we met heel diverse groepen, zoals hulpdiensten, neurochirurgen en mensen met een beperking. Die verschillende werelden inspireren ons enorm. Voor hen maken we het verschil.”

JM Ondernemer van het Jaar 2020 – bericht van de jury:

“Zoals je hebt kunnen lezen, is Merijn Klarenbeek het levende bewijs van immens grote persoonlijke en zakelijke groei. Hij heeft het gedurfd om naar voren te stappen en het bedrijf over te nemen op het moment dat het bedrijf dat nodig had. Hij is een CEO die operationeel actief is, zet de strategie uit, onderhoudt de relatie met investeerders, partners en klanten en is eindverantwoordelijk voor alles wat er binnen Elitac Wearables gebeurt. Dat is echt leiderschap. Daarom heeft hij de titel gewonnen.”

Inspireer anderen