Interview


Herstelbeleid na de coronacrisis: aan tafel komen bij de Kamer en het kabinet

Interview


Herstelbeleid na de coronacrisis: aan tafel komen bij de Kamer en het kabinet

Interview


Herstelbeleid na de coronacrisis: aan tafel komen bij de Kamer en het kabinet

Profiel Mariëtte Hamer
  • Voorzitter SER (2014-heden) en initiatiefneemster ‘superdenktank’ coronacrisis (2020)
  • Meest invloedrijke vrouw in de categorie Openbaar bestuur en openbare orde (2019)
  • Voormalig Tweede Kamerlid (1998-2014) en fractievoorzitter van de PvdA (2008-2010)
  • Oprichter en voorzitter Landelijke Studenten Vakbond (1984)

“Jongeren, kom met constructieve ideeën voor de coronasamenleving”, zei Mark Rutte. En ideeën heeft onze generatie in overvloed. Een van de belangrijkste manieren om ons te laten horen is via de jongerentak van de Sociaal-Economische Raad: het SER Jongerenplatform. SER-voorzitter Mariëtte Hamer en SER Jongerenplatform-lid Alwin Snel vertellen je hoe hun advies tot stand komt en hoe zij de regering helpen met oplossingen.

Breder dan het OMT


Sinds de uitbraak van de coronacrisis kon je er niet omheen: het Outbreak Management Team (OMT). Zoals je ongetwijfeld weet geeft dit OMT onder leiding van Jaap van Dissel (RIVM) advies aan de regering over hoe we samen corona onder controle krijgen. Het OMT bestaat onder andere uit virologen, microbiologen en infectiologen. Vrij vertaald bestaat het OMT uit de allerbeste experts voor het bestrijden van een pandemie. Maar in april kwam steeds vaker de oproep om een tweede, breder georiënteerd team op te zetten. Deze oproep kwam onder andere uit het OMT zelf. Of zoals Jaap van Dissel zei: “Het OMT is niet geschikt om de anderhalvemetersamenleving vorm te geven.”

Profiel Alwin Snel
  • Lid SER Jongerenplatform (2019-heden)
  • Financieel directeur Deworrying & De Burgemeesters (2016-heden)
  • Voorzitter JM kring Delft (2017-2020)
  • Bestuurslid VNO-NCW Delft (2017-2020)

Superdenktank


Ondertussen was Mariëtte Hamer namens de SER al een maand bezig met de Denktank Coronacrisis. Deze ‘superdenktank’ bestaat onder andere uit planbureaus, sociale partners en kennisinstituten. Met elkaar verzamelen ze kennis en wisselen ze informatie uit over economische en sociaal-maatschappelijke ontwikkelingen naar aanleiding van de coronacrisis. “Het idee van de Denktank is om de krachten te bundelen in het signaleren van knelpunten en het aandragen van mogelijke oplossingen”, zegt Hamer. “De inzet was om met een breed advies te komen, gericht op de herstartfase.”

Geen verloren generatie


De denktank schreef het briefadvies ‘De Contouren van een intelligent Herstelbeleid’. Hamer: “Hierin formuleerden we uitgangspunten voor de herstartfase van de economie. Ook benoemden we bouwstenen om evenwichtig herstel mogelijk te maken. Een van de belangrijke adviezen die de Denktank Coronacrisis in mei publiceerde was ‘Laat geen generatie verloren gaan’. Dit advies gaat specifiek over jongeren, omdat zij sociaaleconomisch zwaar zijn getroffen.”

Alwin Snel


Bij het SER Jongerenplatform richten wij ons op mijlpalen die voor jongeren belangrijk zijn, zoals het behalen van je diploma’s, je eerste baan en je eerste huis.”

Een evenwichtig herstel is nodig, vindt ook Alwin Snel. “Bij het SER Jongerenplatform richten wij ons op mijlpalen die voor jongeren belangrijk zijn, zoals het behalen van je diploma’s, je eerste baan en je eerste huis. ‘We constateerden al knelpunten voor jongeren voor de coronacrisis.’ De crisis heeft de risico’s voor jongeren versterkt. Denk bijvoorbeeld aan stages die niet meer doorgingen, flexwerkers die werkloos werden en startende ondernemers die hun afzetmarkt kwijtraakten.”

Onderzoek onder jongeren


Net zoals de SER bestaat het SER Jongerenplatform uit diverse partijen, van belangenbehartigers voor scholieren en studenten tot jongerenvakbonden en werkgeversvertegenwoordigers, zoals Jong Management. Snel neemt sinds 2019 deel namens Jong Management. “Elke deelnemende organisatie heeft zijn eigen expertise en deels ook eigen belangen. Maar uiteindelijk doen we het allemaal voor onze generatie. Zo komen we bijna altijd tot harmonieuze uitspraken en adviezen.”

Toen de pandemie uitbrak, hield Jong Management een enquête onder haar leden. Als een soort thermometer wilde ze peilen hoe de JM-leden zich voelden over de economie en hoe groot de gevolgen waren voor hun bedrijf of baan. Vooral ondernemers kijken met spanning naar de regelingen na 1 oktober. Snel: “De meeste ondernemers redden het met de huidige regelingen. Maar stoppen de regelingen na 1 oktober terwijl nieuwe versoepelingen uitblijven? Dan gaan veel bedrijven in de horeca en evenementenindustrie het niet redden. Dat geldt ook voor mijn eigen bedrijf.”

Werkgelegenheid behouden


Dat er veel op het spel staat, moge duidelijk zijn. Zo bleek uit recent onderzoek van het BKR dat het aantal jongeren onder de 24 met schulden in de afgelopen vijf jaar met 70 procent is toegenomen – en dit was nog voor de crisis. Door corona loopt de jeugdwerkloosheid dit jaar flink op. Wat de SER en het jongerenplatform willen voorkomen, is dat bekende knelpunten nijpender worden. Bijvoorbeeld de knelpunten die zijn benoemd in het rapport Hoge verwachtingen: ‘Kansen en belemmeringen voor jongeren’. Hamer: “Je ziet dat de coronacrisis een vergrootglas legt op de problemen die al voor de crisis speelden. Voor sommige jongeren dreigt de coronacrisis te zorgen voor een stapeling van problemen. Het SER Jongerenplatform zal zelf advies uitbrengen aan het kabinet over de gevolgen van de coronacrisis voor jongeren. Het zal onder meer ingaan op de zorgen van jonge ondernemers over de vraag hoe zij werkgelegenheid in hun bedrijf kunnen behouden en hoe zij op de been kunnen blijven aangezien zij vaak nog weinig kapitaal hebben kunnen opbouwen.” Een van de doelgroepen waar Snel zich zorgen om maakt, zijn jongeren met afstand tot de arbeidsmarkt. “Voor hen hebben we de afgelopen jaren veel progressie geboekt. Nu is het de vraag of we dat kunnen vasthouden. Deze jongeren hebben juist extra begeleiding nodig en dan werkt thuiswerken natuurlijk niet. We moeten bijvoorbeeld voor sociale werkplaatsen nieuwe omgangsvormen verzinnen.”

Focus op de middellange termijn


Nu de piek van de coronacrisis in Nederland voorbij lijkt, zal de samenleving zich moeten richten op verantwoord herstel. Hamer pleit ervoor om het herstelbeleid aan te laten sluiten bij bestaand beleid voor de middellange termijn. “Economische groei is een belangrijke motor voor herstel, maar geen doel op zich. Overheidsinvesteringen en vormen van publiek-private samenwerking moeten zich daarom de komende tijd met voorrang richten op de grote transities waarin Nederland zich bevindt. Alleen dan dragen ze bij aan duurzame welvaart voor huidige en toekomstige generaties, met oog voor gezondheid, klimaat, onderwijs, gelijkheid, stabiliteit en betrouwbaar werk.” De middellange termijn klinkt soms ver weg, maar volgens Snel moeten we voor de jongeren nú al aan de slag met de arbeidsmarkt, met financiën en onderwijs. “De krantenkoppen waarschuwen voor een verloren generatie. We kunnen erger alleen voorkomen als we de komende maanden aan de slag gaan.”

Advies aan jong werkenden


Mariëtte Hamer heeft ook een advies voor jongeren die willen opkomen voor hun generatie. “Denk na over de vraag hoe jongeren elkaar kunnen helpen, wat je van elkaar nodig hebt en hoe je dat met elkaar kunt organiseren. Maak de verbinding en laat van je horen.” Alwin Snel sluit zich daarbij aan en heeft nog een extra tip voor ondernemers. “Ik spreek vaak andere JM’ers en door die gesprekken kom ik ook vaak tot nieuwe ideeën of inzichten. Wat wij met ons bedrijf hebben gedaan, is uitzoeken en bijhouden wat er met de maatregelen gebeurt. Hoe staan we ervoor, welke regelingen zijn er nog en waarop kunnen we anticiperen? Daarbij denken we steeds vooruit zodat je samen met je medewerkers de crisis goed kunt doorkomen. Door iedereen in ons team deelgenoot te maken, groeide het begrip voor veranderingen enorm.”

Inspireer anderen