COLUMN


Quotum voor meer vrouwelijke ondernemers

Een discussie over kansen van vrouwen in het bedrijfsleven

Het FD kopte op 10 juli ‘Durfkapitaal spreekt quotum af voor vrouwelijke ondernemers’. Uit onderzoek blijkt namelijk dat van alle durfinvesteringen slechts 1,6 procent naar bedrijven gaat die zijn opgericht door vrouwen. Een groep investeerders heeft daarom besloten om alleen nog te investeren in bedrijven met meer vrouwen in het bestuur. Een quotum van 35% moet zorgen voor een boost in ondernemingen met vrouwen aan de top.

Toch blijft er discussie bestaan over dergelijke in te voeren quota; worden vrouwen dan wel om de juiste redenen aangenomen? En profiteren bedrijven financieel gezien van meer vrouwen aan de top? Meer vrouwen in het bedrijfsleven is een belangrijk doel waar we ons hard voor moeten maken. Maar de discussie hierover wordt verkeerd gevoerd. De nadruk in deze discussie ligt vaak op de verkeerde aspecten van een vrouwenquotum, waardoor we het eigenlijke doel over het hoofd zien. We zouden ons in deze discussie niet moeten richten op de resultaten binnen bedrijven, maar op het belang van gendergelijkheid in het bedrijfsleven ongeacht de bedrijfsresultaten.

Vrouwen aan de top = betere resultaten?

De discussies rondom vrouwenquota draaien vaak om het nut van vrouwenquota: is dit wel nodig en werkt het? Een veelvoorkomend argument wat gegeven wordt in de discussie rondom vrouwen aan de top en vrouwenquota is dat diverse teams beter functioneren. Met dit argument rechtvaardigt ook Alexander Ribbink, een van de initiatiefnemers, de beslissing om te investeren in vrouwelijke ondernemers. Een divers team bestaat uit mensen met verschillende achtergronden, expertises en dus ook een verschillend geslacht wat zou leiden tot meer productiviteit en betere resultaten.


Uit onderzoek blijkt echter dat er geen voordeel zit aan diversiteit in geslacht in teams op de werkvloer. Dit komt doordat we liever samenwerken in een groep met mensen die op onszelf lijken. Een zeer divers team kan zorgen voor obstakels in de samenwerking, bijvoorbeeld door een vrouw tussen een groep witte mannen te zetten. Meer investeringen in vrouwelijke ondernemers is belangrijk voor de positie van vrouwen in het bedrijfsleven. Maar diverse teams gebaseerd op geslacht zorgen niet voor betere resultaten. Diversiteit gebaseerd op competenties daarentegen zou wel voor betere resultaten zorgen.


Ook het argument dat meer vrouwen in het bestuur leidt tot betere financiële resultaten is problematisch. In mei 2019 kopte De Telegraaf nog met ‘Nieuw onderzoek: Meer vrouwen in de top, meer winst’. Een misleidende kop die ons ervan dient te overtuigen dat meer vrouwen aan de top op zichzelf niet genoeg is, er moeten ook betere financiële resultaten behaald worden voordat we over willen gaan tot een structurele verandering in de samenstelling van bedrijfsbesturen. De causale relatie tussen meer vrouwen in het bestuur en een hoger financieel rendement is daarnaast lastig te bewijzen.

Quotum zonder gewenst effect

Nederland kent overigens wel al een vrouwenquotum in de vorm van een streefcijfer: op 1 januari 2020 moet 30% van de zetels van grote ondernemingen worden bezet door vrouwen. Alleen zijn hier geen sancties aan verbonden. Noorwegen was het eerste Europese land wat in 2008 een quotum instelde voor beursgenoteerde bedrijven om ten minste 40 procent van hun bestuurszetels voor vrouwen reserveren. Ruim tien jaar later onderzocht het Britse magazine The Economist de effecten van de regeling. Inderdaad waren er meer vrouwen aan de top van het Noorse bedrijfsleven, maar dit zag men niet terug in de andere lagen van het bedrijfsleven. Het ‘trickle-down’ effect bleek niet te werken.


Maar willen we zo’n vrouwenquotum dan wel? Uit onderzoek van Eenvandaag in maart eerder dit jaar blijkt dat 35 procent van de ondervraagde jonge vrouwen een vrouwenquotum niet ziet zitten. Zij vinden een quotum een belediging voor vrouwen, waarbij een keuze wordt gemaakt om geld en tijd te investeren op basis van geslacht. Een dergelijk quotum legt een ongewenste nadruk op geslacht.

Het nut van een quotum

Desalniettemin zal er weinig tegenstand komen tegen een maatregel als die van Alexander Ribbink en zijn mede investeerders. Vrouwelijke ondernemers verdienen evenveel investeringen als mannelijke ondernemers, en hier zijn de meeste van ons het automatisch mee eens. Een quotum doet toch stof opwaaien. Ook Alexander Ribbink onderkent dit: ”Als je als investeerder zegt, dat je sociaal rendement belangrijk vindt en je het goede wilt doen, dan vertrouwen mensen je niet. Ik vind dat we als maatschappij kansen laten liggen en niet voldoende gebruikmaken van de potentie die er in vrouwen zit.”


Bij Jong Management zijn veel vrouwelijke ondernemers aangesloten. Ook wij erkennen dat het vrouwelijk ondernemerschap meer gestimuleerd moet worden. Maar we doen dat op een andere manier. Vanuit het Dagelijks Bestuur is het idee opgekomen om een vrouwennetwerk op te zetten om op deze manier dit thema ook binnen onze vereniging aan te kaarten. Het doel is om te laten zien hoe het ook kan, dat vrouwelijke ondernemers ook investeringen binnenslepen, ook succesvolle bedrijven opzetten en zich evengoed als mannen laten gelden in de ondernemerswereld. Onze vrouwelijke ondernemers binnen de vereniging zijn een voorbeeld voor andere vrouwelijke ondernemers in Nederland hoe het ook kan.


Door de andere kant van het verhaal te laten zien, beïnvloed je de discussie op een positieve manier. In plaats van de discussie te richten op het feit dat vrouwen zijn achtergesteld, richt Jong Management zich op de kansen die vrouwelijke ondernemers hebben en voor zichzelf creëren, op een succesvolle manier.


Het nut van een vrouwenquotum zit hem niet in de mogelijk betere resultaten die behaald kunnen worden door de aanwezigheid van meer vrouwen, maar in de bewustwording die dit creëert over de lange weg die er te gaan is voor vrouwen in het bedrijfsleven. Het talent benutten binnen de vrouwelijke ondernemersgroep is van groot belang en hier zet Jong Management zich ook volledig voor in. Met een quotum alleen zal je deze verandering niet volledig kunnen bewerkstelligen. Het voorbeeld van Noorwegen laat zien dat vooral vrouwen in de hogere lagen van het bedrijfsleven hier van profiteren. Maar een vrouwenquotum is een goede stap om meer aandacht te krijgen voor dit probleem. Een quotum start de discussie, maar die moeten wij zelf in de goede richting weten te sturen.

Wat vind jij van een vrouwenquotum?

Spreekt een vrouwennetwerk binnen JM jou aan? Wil je hierover meepraten?

Vul je emailadres in en wij nemen contact met je op.

Roos Kirsten, secretaris Jong Management

Inspireer anderen